Historia, która przez stulecia przetrwała w przekazach i wspomnieniach, ponownie ożyła w Wyszynie. Na elewacji miejscowej Szkoły Podstawowej uroczyście odsłonięto monumentalny mural „Stefan Batory – Husaria Polska”. Wydarzeniu towarzyszyło wyjątkowe widowisko historyczne, które przypomniało o królewskiej wizycie w Wyszynie, dawnym zamku rodu Grodzieckich i bogatym dziedzictwie miejscowości.
Uroczystość odbyła się 25 września. Nowy mural przedstawia króla Stefana Batorego w otoczeniu polskiej husarii, ale jego przesłanie wykracza daleko poza sam wizerunek monarchy. Poszczególne elementy kompozycji odwołują się bezpośrednio do historii Wyszyny, która przez wieki była świadkiem wydarzeń i tradycji wykraczających poza lokalny wymiar.
Jednym z najważniejszych symboli przedstawionych na muralu jest wyszyńska baszta – zachowana pozostałość renesansowego zamku rodu Grodzieckich. Jego budowę rozpoczęto w 1556 roku, dlatego w 2026 roku przypada 470. rocznica tego wydarzenia. Z zamkiem związany jest również przekaz o pobycie w Wyszynie króla Stefana Batorego.
O królewskiej wizycie pisał Edward hrabia Raczyński. Według przytoczonego przez niego miejscowego podania monarcha, przebywając w Uniejowie, miał przyjechać do Wyszyny i spędzić w tutejszym zamku kilka dni na polowaniach. Raczyński wspominał również zachowaną wśród mieszkańców opowieść o królewskiej biesiadzie, podczas której kanały otaczające zamek oraz znajdująca się w jego wnętrzu fontanna miały „winem się lać”. Z miejscową tradycją związany jest także przekaz o kamieniu określanym jako grobowisko niedźwiedzia upolowanego przez króla.
Właśnie te dawne opowieści stały się inspiracją dla jednego z najważniejszych punktów uroczystości. Wspólnie ze społecznością Szkoły Podstawowej w Wyszynie przygotowano widowisko historyczne nawiązujące do zapisków Edwarda hrabiego Raczyńskiego. Inscenizacja pozwoliła uczestnikom symbolicznie przenieść się do czasów Stefana Batorego i przypomnieć historię królewskiej wizyty, która przez kolejne pokolenia pozostawała obecna w lokalnej pamięci.
Mural przypomina również o innym niezwykle ciekawym rozdziale historii Wyszyny – działającej tutaj w XVI wieku kuźni. Za czasów Grodzieckich wytwarzano w niej cenione szable nazywane „wyszynkami”. Powstawały zarówno czarne szable bojowe używane przez husarzy, jak i bogato zdobiona broń reprezentacyjna przeznaczona dla szlachty. Pojedyncze zachowane egzemplarze znajdują się dziś m.in. w zbiorach Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie oraz Muzeum Czartoryskich w Krakowie.
Realizacja przedsięwzięcia była możliwa dzięki dofinansowaniu Ministerstwa Obrony Narodowej w ramach programu „Historia Wojska Polskiego muralem pisana”. Wartość zadania wyniosła 46 250 zł. Autorem realizacji jest firma WypiszWymaluj z Olsztyna.
Do wykonania malowidła wykorzystano nowoczesne farby fotokatalityczne, które pomagają w oczyszczaniu powietrza z zanieczyszczeń. Ze względu na północną ekspozycję ściany powierzchnia została dodatkowo zabezpieczona specjalistyczną powłoką antyglonową, mającą zwiększyć trwałość dzieła.
Tegoroczna realizacja ma również szczególny wymiar symboliczny. W 2026 roku przypada bowiem 450. rocznica elekcji Stefana Batorego na tron Rzeczypospolitej, a jednocześnie 470 lat od rozpoczęcia budowy wyszyńskiego zamku.
Przedsięwzięcie jest kolejną inicjatywą służącą zachowaniu i popularyzowaniu historii Wyszyny oraz całej gminy Władysławów. Zaangażowanie Stowarzyszenia ,,Dzieje Wyszyny i okolic” oraz społeczności Szkoły Podstawowej w Wyszynie sprawiło, że lokalne dziedzictwo zostało przedstawione w atrakcyjnej, dostępnej dla kolejnych pokoleń formie.
Dziś po dawnej rezydencji pozostały dostojne ruiny, nie ma już opisywanej przez Raczyńskiego fontanny, ale pamięć o historii tego miejsca nadal pozostaje żywa. Nowy mural sprawił, że opowieść o królu, husarii, wyszyńskim zamku i miejscowych rzemieślnikach zyskała kolejny trwały ślad.
W spotkaniu uczestniczyli m.in. Wójt Gminy Pani Elżbieta Klanowska, przedstawiciel Kuratorium Oświaty w Koninie Pani Aneta Jarmuż, Przewodnicząca Rady Gminy Pani Krystyna Michalak, Radna Sejmiku Województwa Wielkopolskiego Pani Anna Majda, Radny Sejmiku Województwa Wielkopolskiego Pan Grzegorz Fiałkowski, Dyrektor Szkoły Podstawowej w Wyszynie Pani Małgorzata Klimaszewska, Członkowie Stowarzyszenia ,,Dzieje Wyszyny i okolic’’, Radni Gminy Władysławów, Sołtysi oraz cała społeczność szkolna.
